Dagboka

Koie

Aleksander Åsnes

Ifølgje den amerikanske anarkisten Emma Goldman, er anarkisme ein idé som søkjer fridom frå lover laga av menneske, og som vil kvitte seg med hierarki som ikkje er frivillige. Goldman meinte at menneske måtte vere nyfikne og kreative for å klare å forestille seg korleis eit samfunn etter desse ideala kunne sjå ut. Den notidige anarkisten Noam Chomsky meiner at fridomstrangen er ein ibuande del av menneska, og at tankar om anarkisme difor vil oppstå i alle samfunn og til alle tider, heilt uavhengig av kva andre strøymingar og idear som pregar desse samfunna.

Du må være abonnent for å lese denne artikkelen

Bli abonnent

Dagboka

Fakta

I år fyller Statistisk sentralbyrå (SSB) 150 år. Den viktige institusjonen som held til i Oslo og Kongsvinger, sprang ut av Tabellkontoret i Indredepartementet i 1876. Byrået har samla og systematisert fakta om samfunnet sidan den tid, og har sidan starten utvikla nye metodar for arbeidet sitt. Det norske byrået var for eksempel tidleg ute og møtte internasjonal motstand då den første direktøren tok til orde for bruk representative utval i det statistiske arbeidet. Fakta om lønn, formue og levekår har SSB levert i tiår. I 1910 kom første alkoholstatistikk, året etter begynte byrået å samla inn prisar på forbruksartiklar. Eit par tiår seinare hadde dei utvikla konsumprisindeksen. I 1950 blei den viktige forskingsavdelinga i SSB oppretta, der arbeidet med nasjonalrekneskapen og konjunkturar stod sentralt i åra som kom. I 1958 fekk byrået, som det første i Europa, si eiga datamaskin.

Anne Kari Hinna

Bunad

Grace Bullen har bodd i Fredrikstad siden hun var fire år. Bryteren har innkassert fem EM-gull for Norge, en OL-bronse, og både sølv og bronse i VM. Men da hun la ut en video av seg selv i Østfold-bunad på Instagram på 17. mai, ble kommentarfeltet fylt med helt andre kommentarer enn heia-rop. «Gud hjelpe Europa». «Vår kultur er ikke ditt kostyme». «Du er afrikansk og hører til i Afrika».

Ida Søraunet Wangberg

Urnes

Førre gong Noreg var i fotball-VM, var heile fire av spelarane frå indre Nordfjord. Stryn og Hornindal kommune hadde berre 0,1 prosent av folketalet i Noreg, men heile 18 prosent av landslaget. Denne gongen er det ikkje ein einaste frå Sogn og Fjordane i det heile. Det er synd. Derimot er landslagsdraktene pryda med eit mønster frå Urnes stavkyrkje i Sogn. Det er den eldste kyrkja i Noreg, og tømmeret til kyrkjebygget vart hogd allereie på 1070-talet. Det var berre 40 år etter slaget på Stiklestad.

Aleksander Åsnes