Du kan bla til neste sideBla med piltastene

Den raudgrøne grasrota meiner at Støre og Vedum må vise større handlekraft:

Blir banka raud og grøn

HEITT: Statsminister Jonas Gahr Støre (Ap) og finansminister Trygve Slagsvold Vedum (Sp) ved bålet på Hurdalssjøen i oktober i fjor. FOTO: CHRISTOPHER OLSSØN

SKUFFA: Før valet hadde arbeidsfolk, aktivistar og bønder store forventningar til ei ny regjering. No er fleire skuffa.

Før valet i haust snakka Klassekampen med den raudgrøne grasrota – fagforeiningar, aktivistar og landbruksorganisasjonar – om forventningar til den nye regjeringa. Den kravde eit skarpt brot med Erna Solberg (H).

No gir fleire av dei same organisasjonane uttrykk for at regjeringa verkar handlingslamma, og at det hastar med å kome på offensiven. Straumkrise og korona blir trekt fram som forklaring på kvifor regjeringa slit.

Ap og Sp får juling

På meiningsmålingane den siste månaden har veljarane hamra laus på Ap og Sp. «Regjeringspartia straffast knallhardt av veljarane» samanfatta NTB då nyheitsbyrået omtalte ei Opinion-måling denne veka som sende Ap ned 5 prosentpoeng til 18,8 prosent og Sp ned 2,5 prosentpoeng til 9,4.

Veka før viste ei Norstat-måling Sp under 10 prosent for første gang sidan 2017. Også Ap var på kraftig nedtur og fekk da 21,1 prosent. Nedturen på målingane for regjeringspartia har likevel gått føre seg i fleire månader. Gjennomsnittet av alle målingar viser eit markert fall for både Ap og Sp mellom november og desember.

Leiar i Industriaksjonen Remy Penev seier regjeringa har ambisjonar. Problemet så langt er gjennomføringa.

Penev snakkar på vegner av nokre tusen medlemmar i industriforbunda både i og utanfor LO, på tvers av landet. Sidan stiftelsesmøtet i 2019 har dei kravd at norsk kraft går til norsk industriutvikling – ikkje til elektrifisering av sokkelen.

– Vi sit litt med eit inntrykk av at dei slit litt med styringa, det er ofte opposisjonen som tek kontrollen, og regjeringa blir litt handlingslamma. Det svekkjer prosjektet, seier han.

Penev får følgje av Svein Olav Agnalt, styreleiar i Lokalsamfunnsforeningen og fungerande nestleiar i Østfold Ap. Også han peikar på handlingslamming i regjeringa.

– Regjeringa har fått mange store og problematiske saker på bordet, med straumkrise og pandemi. Samstundes har dei mykje dei skal innfri. Når mengda vanskelege saker blir så stor, kan ein bli handlingslamma. Men folk er utolmodige, seier Agnalt.

Lokalsamfunnsforeininga har fått støtte frå 147 kommunar og vert finansiert med medlemspengar frå kommunar og tilskot utanfrå. Dei er mellom anna opptekne av at samanslåtte kommunar og fylke må få høve til å løyse seg opp.

Agnalt seier regjeringa må vere tydelegare og levere på det folk forventar.

– Til dømes i spørsmålet om Viken. Det burde stått klart i Hurdalsplattformen, og på mange måtar gjer det også det. Eg reknar med at Ap står ved det dei i fellesskap gjekk til val på i Viken i 2019.

På med bunaden, igjen

Leiar i Bunadsgeriljaen Anja Solvik seier Hurdalsplattformen har gode formuleringar om fødetilbod, men at det står att å sjå korleis det blir følgt opp.

– Nå ser vi at helseføretaka lokalt kan komme til å skyve omgrepet «kvalitet» framfor seg, fordi regjeringa har lagt inn et etterhald om at tilbodet skal vere «forsvarleg». Kva det betyr, er ikkje godt å seie. Vi forventar at forsking som viser at lengre reiseveg er forbunde med risiko, også blir tatt omsyn til. Og at jordmødrer som vågar å seie ifrå, blir lytta til, seier Solvik.

Linn Herning, dagleg leiar i alliansen For Velferdsstaten, er framleis avventande til kva regjeringa vil gjera.

– Det er framleis veldig usikkert kor langt dei ønskjer å gå, og kva som vert realitetane av formuleringane i Hurdalsplattforma, seier ho – og peiker særskilt på den varsla tillitsreforma i offentleg sektor, og avkommersialisering av velferdstilbod.

Herning trur Ap og Sp sin attendegong på meiningsmålingane kan henga saman med at det så langt ikkje har vore den heilt store snuoperasjonen i norsk politikk frå førre regjering.

– Dei har ikkje så langt vore så tydelege som partia var i valkampen. Mange røysta for å få ei endring, og det opplevast ikkje som det no.

Elisabeth Thoresen i AAP-aksjonen er talskvinne for menneske som fell utanfor rammene for velferdsstaten. Organisasjonen har 1700 betalande medlemmar og ei Facebook-gruppe som tel 22.000. Thoresen er nøgd med regjeringa så langt.

– Ut ifrå våre krav har den nye regjeringa levert så langt.

– Kvifor trur du regjeringa går så mykje tilbake?

– Fordi dei har teke over etter Solberg-regjeringa som har rasert så mykje. Og så skjønar eg fortvilinga til folk som sit i eit nedstengt samfunn og slit med høge straumprisar, seier ho.

Skuffa miljøveljarar

Truls Gulowsen, leiar i Naturvernforbundet, den største norske miljøorganisasjonen, trur noko av attendegangen til regjeringspartia kjem av skuffa miljøveljarar.

– Særleg i Ap. Sp gjekk til val utan å love så mykje, men Ap deltok aktivt i kappløpet om å vera best på miljø, og til no har dei ikkje levert, seier han.

Det som uroar mest for naturvernarane no, er haldninga til utbygging av natur.

– Det ser ut som at alle politiske spørsmål skal løysast ved å la det gå meir ut over naturen. Vi har fått åtak på konseptet verna vassdrag, den største fellinga av ulv, heilt i strid med faglege råd, og vi høyrer at skogbruk skal takast omsyn til når det gjeld vern av skogområde. Naturpolitikken er fullstendig overlaten til Sp. Ap har gløymt løfta om å vera eit moderne miljøparti, seier Gulowsen.

På eitt område er han spent på kor regjeringa landar:

– Dei har ikkje vist korta i oljepolitikken enno.

Styreleiar i klimabrølet Even Nord Rydningen er også skuffa.

– Regjeringa er ikkje i nærleiken av å setje kurs for å oppnå norske klimamåla. Samstundes så held nedbygginga av natur fram i høgt tempo. Natur og klima heng saman og er like viktig. Der står det til stryk i dag, seier han.

Leiar i Norsk Bonde- og Småbrukarlag Kjersti Hoff seier at regjeringa har store ambisjonar for landbruk i heile landet i Hurdalsplattformen.

– Det er veldig bra, og det er bra at i budsjettforhandlingane saman med SV vart det løfta endå meir. Så eg tykkjer at regjeringa følgjer opp på ein god del punkt.

No ser ho fram til utteljing i landbruksforhandlingane.

– Vi ventar at landbruksforhandlingane vil ende i eit godt løft som ein del av ein fireårs opptrappingsplan, som skal ta att lønsgapet, seier ho.

Godt nøgde Hos dei to største LO-forbunda Fagforbundet og Fellesforbundet får regjeringa tommel opp.

– Arbeids- og sosialminister Hadia Tajik jobbar ufortrødent med å levere på det de lova før valet. Også næringsminister Jan Christian Vestre er godt i gang med det grøne skiftet, seier leiar i Fellesforbundet Jørn Eggum.

Både han og Fagforbundets leiar Mette Nord peikar på straumkrisa og koronapandemien som årsaker til at regjeringa går tilbake på målingane.

– Folk er slitne av tiltak, seier Nord og slår fast:

– Men når vi ser på arbeidet som regjeringa gjer på andre område, som arbeidsliv, kommuneøkonomi og sjukehusøkonomi, så ser vi veldig god styringsfart.

Git: master, Build env: production, running in production mode, Sanity: production