Du kan bla til neste sideBla med piltastene

Bøndene får sympati frå Høgre-ordførarar på Vestlandet som sjølv har sau og kyr:

Køyrer traktortog til Oslo

STINKAR TILBODET? Fredag dumpa bønder møk framfor rådhus fleire stadar i landet for å vise misnøye med tilbodet staten gav i jordbruksoppgjeret. Ordførar Olve Grotle (H) i Sunnfjord fekk dette lasset ved inngangsdøra på morgonen. «Eg hadde ein god prat med bondeleiaren både før og etter det, så den markeringa toler vi godt», skriv han i ei tekstmelding.FOTO: HANNE LISBETH NYBØ, VESTLAND BONDELAG/NTB

RÅD: Bønder dumpa møk ved rådhus og partikontor i går, og no vil dei til Oslo. Stortinget må gi meir enn regjeringa ville, rår Høgre-ordførar.

Søndag tar bønder frå alle fylke fatt på ein traktorstafett til Oslo for å vise misnøye med tilbodet staten gav bondeorganisasjonane i jordbruksoppgjeret.

Bøndene kravde 2,1 milliardar kroner og strukturendringar, som mindre mjølkekvotar, men fekk tilbod om 962 millionar utan strukturelle grep.

På førehand var det ein diskusjon om dei burde setta seg ved forhandlingsbordet eller bryta då staten la fram tilbodet, ifølge nestleiar Marianne Nordhus i Vestland Bondelag. Men ut ifrå tilbakemeldingane ho har fått frå bønder etter brotet, er stemninga unison, seier ho. Avstanden mellom bøndene og staten var for stor.

– Me føler dei ikkje ser alvoret, seier Nordhus, som driv gard i Kvinnherad i Hardanger der ho har mjølkekyr, geiter og høns.

Fredag morgon dumpa misnøgde bønder møk framfor rådhus og partikontor fleire stadar i landet.

«Eg hadde ein god prat med bondeleiaren både før og etter det, så den markeringa toler vi godt», skriv Høgre-ordførar Olve Grotle i Sunnfjord i ei tekstmelding om korleis det var å starte dagen med eit lass møk framfor inngangen.

Haustar sympati

Ole Andre Klausen er ordførarar for Høgre i Askvoll og bonde. Han har sympati med bøndene, som valde å bryta med staten, men legg til at han også forstår dei som meiner dette var feil strategi.

– Eg oppfattar at ein var veldig opptatt av å seia at no var det nok, seier Klausen, som sjølv har sau og ammekyr.

– Kva rår du Stortinget til?

– Stortinget bør lytta til at mange har utfordringar her. Rådet må vera å tilby endå meir. Det er rådet. Vanlegvis ville det ha vore forhandlingar, og resultatet ville enda litt høgare. Det må Stortinget ta med seg.

Fleire titusen bønder har samla seg i eit opprør mot økonomien til bøndene. Kampanjen er uavhengig av Norges Bondelag og Norsk Bonde- og Småbrukarlag.

– Eg trur det er lurt å ta inn over seg opprøret, seier han.

– Har landbrukspolitikken gått i feil retning?

– Mitt private svar er at det har gått i feil retning, men det vil vera feil å seia at det berre er éin part sin feil. Det er fleire grunnar til det, seier Klausen.

Over tid har det blitt større og færre bruk i norsk landbruk. Bøndene ville i dette oppgjeret ta grep i forsøk på å snu utviklinga. Klausen meiner utviklinga ikkje kan halda fram.

– I vårt område er det ikkje meir å henta. Du kan ikkje bli større. Det må ta ein ende i mi verd. Eg meiner at me er kome til det taket. Ein må slutta med at ein kvart år skal bli litt større. Kroppen min har blitt større og større, men ikkje betre og betre. Det er ikkje alltid slik at større er betre, seier han.

Han meiner også målprisane må opp. Dei har stått stille for lenge, meiner Klausen.

Har ikkje sansen for brot

Høgre-ordføraren i Masfjorden nord for Bergen, Karstein Jon Totland, har ikkje sans for eit brot før forhandlingsstart, men har likevel sympati.

– Eg forstår at bøndene er frustrerte. Eg har naboar som må bygga om til lausdrift, men så er det for lite pengar.

Eit krav bondeorganisasjonane har stilt i år, er ei investeringspakke på 450 millionar knytt til kravet om lausdrift som skal gjelda frå 2034.

– Det er eit lovkrav som Stortinget har gått inn for. Gjer Stortinget éin ting, må dei gjera nummer to, slik at ungdommane kan investera, seier han, som sjølv har ti villsauar.

«Det er noko grunnleggande gale»

KARSTEIN JON TOTLAND (H), ORDFØRAR I MASFJORDEN

Totland meiner det er behov for ein skikkeleg gjennomgang av overføringane frå staten til landbruket.

– Det er noko grunnleggande gale. Det må tenkast nytt. Det er eg ikkje i tvil om. Elles vil det fortsetta i same farta. Det er eg ikkje i tvil om.

Også Høgre-ordførar Sture Pedersen i Bø i Vesterålen forstår bøndene, sjølv om han håpte dei ville forhandla.

– Eg har veldig stor sympati for bøndene. Eg er på bondens side, seier han.

Han trur intensjonen til regjeringa var å gi meir enn det staten la på bordet som opningstilbod, og trur resultatet i Stortinget vil bli betre.

– Det håper eg, seier han.

Høgre-ordføraren i Strand i Rogaland, Irene Heng Lauvsnes, som sjølv er vaksen opp på gard og i dag driv med villsau, meiner bondeorganisasjonane burde ha kome til forhandlingsbordet.

«Jeg har forståelse for at bøndene forventer å følge lønnsutviklingen ellers i landet og at bønder som investerer er avhengig av forutsigbarhet. Her tror jeg regjeringen og bøndene har samme mål. Jeg finner det derfor oppsiktsvekkende at bøndene ikke vil gå i forhandling», skriv ho i ein sms.

Ordførar Jonas Skrettingland (KrF) i Hå kommune håpte bøndene ville forhandla, men har sympati med opprøret og intensjonane bak det.

– Eg synest inntektsgapet har vore for stort og hadde håpt at det skulle skje noko i dette oppgjeret.

Han meiner tilbodet frå staten ikkje var endeleg og at resultatet i Stortinget difor kan bli betre.

– Om dette vert ståande, så synest eg det er uheldig. Men det kjem jo an på det politiske arbeidet på Stortinget, seier han.

Git: master, Build env: production, running in production mode, Sanity: production