Reise i mørket

«Metaphors We Live By» (1980) er tittelen på ein klassikar innan lingvistikken, der forfattarane George Lakoff og Mark Johnson undersøkjer korleis hjernen vår umedvite arbeider ved hjelp av metaforar for å knyte det vi opplever til dei tidlegare erfaringane våre. I møte med Colson Whiteheads sjette roman «Den underjordiske jernbanen» får uttrykket «metaforar vi lever etter» ei heilt akutt tyding. Romanen er bygd opp rundt eit enkelt grep: The underground railroad er ein metafor som blei brukt om dei hemmelege fluktrutene frå Sørstatane til Nordstatane, der slavedrift tidleg blei forbode, og i Whiteheads roman har metaforen blitt tatt på ordet og gjort til ei heilt konkret jernbane.