Du kan bla til neste sideBla med piltastene

Nortura innfører ny millionbonusHeile Tine-leiinga har millionløn

Bondetopp i lønseliten

KRITISK: Nils Kristen Sandtrøen (Ap) er uroa for det topptunge lønsnivået i matbransjen. Her frå eit tidlegare høve. FOTO: MARIA GOSSÈ

TENER FEITT: Leiarane håvar inn millionar, medan dei som jobbar på åkrane ligg i botnen av statistikken. Dei må vise fornuft på toppen, seier Nils Kristen Sandtrøen (Ap).

Sjefane i bondesamvirka Tine og Nortura sit på toppen av lønsstigen i jordbruket, med løner på høvesvis 4,1 og 3,8 millionar kroner. I tillegg får kvar av dei hundretusenvis i pensjon og andre ytingar.

Stortingsrepresentant Nils Kristen Sandtrøen (Ap) er uroa for auka skilnadar mellom folk. Han meiner matbransjen er eitt av dei grellaste døma.

– Mange bønder og arbeidsfolk ute i åkrane og på gardane er dei som har dei lågaste inntektene og lønene i samfunnet. Medan dei på toppen har hatt ein enorm lønsvekst, seier han.

16 millionar samla

Også i andre kjende samvirkelag har toppsjefane millionløner. Det gjeld selskap som Felleskjøpet (2,8 millionar), Hoff potetindustrier (1,7), Norsvin (1,6), Honningsentralen (1,1) og Geno (1,1). Til saman har dei nemnde leiarane i bondesamvirka om lag 16 millionar kroner i løn. I tillegg kjem hundretusenar kvar i pensjon og andre ytingar.

I Tine tener alle konserndirektørane over ein million kroner, og i Nortura får konsernsjefen over ein million kroner i bonus. Selskapet innfører bonusordning for heile konsernleiinga frå 2021.

I det same selskapet har styreleiaren 870.000 kroner i honorar.

Lønspolitikken i Nortura er at dei skal vere konkurransedyktige, men ikkje lønsleiande, ifølgje eiga årsmelding.

Matarbeid i lønsbotnen

NRK har skrive om direktørane i Coop-systemet med tosifra millionar i løn og pensjon på det meste. Norgesgruppen har teke utbytte på over 900 millionar kroner og gjeve konsernsjefen fire millionar i bonus.

– For samvirkelaga handlar det om å vise fornuft på toppen. Det går på legitimiteten og truverdet til organisasjonane, for det er verksemder som skal jobbe til det beste for samfunnet, seier Sandtrøen.

– Må dei ikkje betale godt for å få dei beste folka?

– Det argumentet viser seg i mange tilfelle å vere urimeleg når toppdirektørar med mange millionar i løn tek avgjerder stikk i strid med det tenlege for medlemmane. Det er fint å ty til det, for i dette sjiktet av økonomien i Noreg, så er det ei gruppe som kan støtte kvarandre og tru på den forteljinga. Men i praksis veit vi at det berre er vås.

Samvirkelag er eigd av medlemmane sine, det vil seie at det er bøndene som sjølv eig Tine og Nortura. Sandtrøen meiner medlemsdemokratiet ikkje fungerer godt nok.

– Medlemsdemokratiet har nok vorte svekt over tid, mykje makt er flytta til blåruss. Det er det same i Coop og for så vidt i Obos. Det vitnar om ei heilt feil samfunnsutvikling. Medlemmane må kome på bana og seie dei ønskjer ei betre fordelingspolitikk, seier han.

– Kamp om pengane

Emilie Charlotte Aslakstrøm, leiar i Småbrukarlaget i Østfold, reagerer på lønsnivået til direktørane i samvirkelaga.

«Medlemsdemokratiet har nok vorte svekt over tid, mykje makt er flytta til blåruss»

NILS KRISTEN SANDTRØEN (AP)

– Eg synst ikkje det er positivt at det blir så stort gap. Det var ikkje slik det var i utgangspunktet, men det er profitten som står i fokus.

Ho ser lønsnivået på toppen som del av utviklinga i landbruket:

– Ein premierer rasjonalitet og store bruk, det blir ein kamp om pengane. Det er ei retning som vi ikkje liker. Dette er ein del av det biletet, seier ho.

Bondelagsleiar i Troms Tone Rubach er ikkje like kritisk.

– Kompetanse kostar. Skal vi ha dei beste folka til å leie skuta vår, så må vi opp på det nivået som er samanliknbart med tilsvarande verksemder. Det er ikkje eit mål for landbruksorganisjonar å vere lønsdrivande, men skal vi ha tak i dei beste folka, må vi betale for dei.

– Kunne ein ikkje fått gode folk til å leie Tine for to millionar også?

– Det kan godt hende, men det er hard konkurranse i å huke tak i dei beste folka. Dette er heller ikkje ein åtte-til-fire-jobb.

– Du unner dei desse gode lønene?

– Ja, eg gjer det. Men samstundes er det nok på sin plass å stille spørsmål om leiarlønsnivået i Noreg, men det blir feil å berre trekkje fram landbrukssamvirka.

Git: master, Build env: production, running in production mode, Sanity: production