Du kan bla til neste sideBla med piltastene

Nesten kvar tredje innbyggjar på Grünerløkka røystar på Miljøpartiet Dei Grøne, men i resten av landet slit partiet med sperregrensa. Bør MDG sjå til Løkka for å finne løysinga?

DEN GRØNASTE STADEN I LANDET

STOR OG BLÅ, GRØNN SOM FÅ: Ein gong i tida var Grünerløkka eit av dei mest markante industriområda i Noreg. No er det den staden i Noreg der Miljøpartiet Dei Grøne står aller sterkast.

Birkelunden ligg heilt øvst oppe på Grünerløkka og er ein av dei eldste parkane i Oslo. Den styrtrike forretningsmannen Thorvald Meyer donerte den grøne flekken til Oslo i 1880-åra, på det vilkår at kommunen tok vare på bjørketrea som stod der og lét parken vere fritt tilgjengeleg for dei fattige industriarbeidarane i området.

140 år seinare er det ein populær stad for oslofolk å grille og drikke øl på varme sommardagar. Også denne dagen, i dei aller siste fasane av koronautbrotet, ligg det folk i små grupper strødd overalt i parken. Vi er her for å treffe bystyrerepresentant for MDG Rauand Ismail, som voks opp i området – og framleis bur her.

Grünerløkka er den staden i Noreg der Miljøpartiet Dei Grøne står aller sterkast. Blant dei kring 6000 røysteføre, stemte 27 prosent i valkrinsen Foss vidaregåande skole på MDG ved lokalvalet i 2019. Også i nabokrinsane med til saman 17.000 røysteføre, var MDG det største partiet, med rundt 23 prosent. Det gjorde at Ismail i 2019 vart ein av ni representantar som vart valt inn i bystyret.

Kanskje er det ikkje så rart at det mest urbane partiet i Noreg gjer det aller best midt i tjukkaste oslogryta, men Ismail fortel at han kan hisse seg ganske mykje opp over nordmenns fordommar mot grünerløkkafolk.

– Det har liksom blitt ein klisje å prate om kaffidrikkande elitistar på Løkka, men dei som bur her er jo like vanlege folk som i resten av landet. Dei som jobbar i kaffibarane, er vanlege arbeidsfolk, og dei som bur her er veldig forskjellige og veldig vanlege folk.

Eit skummelt strøk

På nittitalet fekk nyinnflytta folk i Oslo beskjed om å ikkje gå igjennom Grünerløkka på kveldstid. Det gamle arbeidarklassestrøket var kjent for falleferdige bygardar, mørke gater og skumle typar. Det verkar lenge sidan no. Dei siste femten åra har strøket blitt sjølve symbolet på urbanitet. Så langt inn i oslobobla, og så langt vekke frå Distrikts-Noreg det er mogleg å kome.

Ein gong i tida var Grünerløkka òg eit av dei mest markante industriområda i Noreg. Den industrielle revolusjonen her i landet starta nettopp langs Akerselva her, og seinare låg både Freia sjokolade, Mills majones, Ringnes og Schous bryggeri på Grünerløkka. I dag er strøket prega av kafear, barar, restaurantar, uavhengige butikkar og unge menneske. Nesten kvar tredje av dei røyster på MDG, og saman med Raudt og SV har dei eit soleklart fleirtal blant innbyggjarane.

Ismail tykkjer ikkje det er så rart.

– I oppveksten min var ikkje bilen ein del av kvardagen. Vi sykla og gjekk til alt vi skulle, seier han.

Sidan den gong har bilen berre blitt endå mindre framståande i bybiletet, og sykkelvegane stadig fleire. MDG får mykje av æra for omlegginga av Oslo sentrum som byrådet har fått til dei siste seks åra, men mykje av motstanden er også retta mot dei. Same veka som Klassekampen vitjar Grünerløkka, blir hovudkontoret til MDG i Oslo utsett for hærverk og ramponering fire gonger.

Klandra for å vere sekt

Ismail har sjølv møtt i «Dagsnytt Atten» for å debattere med biskop Einar Gelius kor vidt MDG er ein sekt eller ikkje.

– Vi er ikkje ein sekt. Det synte seg at Gelius eigentleg berre var usamd med politikken vår.

Men fleire andre har peika på at de kan verke litt einsidige, til dømes i sakene om sykkelvegar i Oslo. Når lokalbefolkninga på Frogner nesten samla protesterte på fjerninga av parkeringsplassar i Gyldensløves gate, så gjekk det likevel ikkje inn på dykk?

PÅ HEIMEBANE: Bystyrerepresentant for MDG Rauand Ismail vaks opp på Grünerløkka og bur der framleis.
FEIL FOKUS: Mina Weydahl, leiar i Grünerløkka MDG, tykkjer at debatten om bilens plass i byen har teke litt mykje fokus.

– Men dei vi høyrde frå var jo berre veldig privilegerte folk, ei veldig høglydt lita gruppe som er vande til å få det slik dei vil. Vi er like opptekne av å lytte til studentar som bur i kollektiv på Frogner, og for dei kan den nye sykkelvegen vere veldig positiv.

Ikkje berre sykkel

Men er det berre syklar og gågater MDG er opptekne av på Løkka? Mina Weydahl er leiar i Grünerløkka MDG, og ho tenkjer at stridssakene rundt bilens plass i byen kanskje har teke litt mykje fokus i dekninga av partiet.

– Eg trur veldig mange her på Grünerløkka er opptekne av klimakrisa og ser at vi er nøydde til å gjere noko med klimagassutsleppa. Eg trur det er like mykje difor at vi er så store her, seier ho.

Ho flytta tilbake frå fleire stader i utlandet for nokre år sidan, og no kunne ho ikkje tenkje seg å bu nokon annan stad enn på Grünerløkka.

– Det er ein heilt fantastisk stad å bu! Det er så mange tilbod rett utanfor døra, men samstundes er her ikkje mykje støy eller trafikk.

Kanskje er det ikkje noko enorm bragd å stå for sykkelvegar og mindre biltrafikk på ein stad der befolkninga uansett ikkje køyrer særleg bil? Men også Weydahl meiner at skiljet mellom by og land er overdrive, og at det ikkje bør vere noko automatikk i at MDG skal vere eit byparti.

– Eg kjem sjølv frå ein gard i Hallingdal, og eg meiner faktisk at det ikkje er så stor motsetnad mellom det folk er opptekne av der og her på Løkka, som mange trur.

Miniputten Senterpartiet

MDG, SV og Raudt er kraftig overrepresenterte på Grünerløkka, men for andre parti går det motsett veg. I heile valkrinsen var det berre 32 personar som røysta på Senterpartiet ved førre val. Kjenner desse seg att i at Grünerløkka er eit grønt paradis, og at resten av landet har mykje å lære av måten ein gjer ting på i indre Oslo? Vi har faktisk funne tak i ein av dei 32. Han heiter Thomas Haug, bur midt på Løkka og har røysta Senterpartiet ved fleire val på rad.

– Eg tenkjer at Senterpartiet har ein meir balansert bypolitikk enn MDG. Det plagar ikkje meg at det er bilar i byen, og det er viktig å ha ein by som er inkluderande for alle. Der har nok Senterpartiet ein betre balanse enn MDG, seier Haug.

Han trur forresten at mange fleire enn 32 på Grünerløkka vil røyste på Senterpartiet ved valet til hausten.

Fleire tiår i skoddeheimen

Allereie i 1988 vart Miljøpartiet Dei Grøne stifta på ei turisthytte i Rondane nasjonalpark, men i store delar av levetida til partiet har det vore eit ganske perifert miniparti.

Nasjonalt kom det eit slags gjennombrot ved valet i 2013, då dei for første gong fekk ein stortingsrepresentant i Rasmus Hansson. Fire år seinare kom Une Bastholm inn, også ho som einsam svale blant dei 169 representantane. Det verkelege gjennombrotet, å kome over sperregrensa på 4 prosent, let framleis vente på seg. På meiningsmålingane akkurat no verkar det ganske ope om partiet kjem til å klare det ved valet til hausten eller ikkje.

«I oppveksten min var ikkje bilen ein del av kvardagen. Vi sykla og gjekk til alt vi skulle»»

RAUAND ISMAEL, BYSTYREREPRESENTANT FOR MDGDet er ein heilt fantastisk stad å bu! Det er så mange tilbod rett utanfor døra, men samstundes er her ikkje mykje støy eller trafikk»MINA WEYDAHL, LEIAR I GRÜNERLØKKA MDG

Debatten går i partiet om vegen vidare. Dei siste åra har klimasaka fått mykje meir merksemd enn tidlegare, og for den oppveksande generasjon er det kanskje den viktigaste politiske saka. Så kvifor kavar det einaste reinskore miljøpartiet framleis nede på botnen? Rauand Ismail vil i alle fall ikkje høyre snakk om at partiet har vorte for urbant og elitistisk, eller at løysinga er å breie ut den politiske profilen. Han trur tvert om resten av partiet bør sjå til Grünerløkka.

– Eg trur skiljet mellom by og land ofte er veldig overdrive. Eg trur det finst urbane, unge og klimamedvitne folk i heile landet. Også på stader som Bodø og Sandane bur det folk som forstår at vi må kutte klimagassutsleppa og som er opptekne av ein grøn kvardag. Eg trur ikkje MDG når alle desse veljarane i dag. Vi har eit stort potensial i å nå ut til dei ved å halde på ein spissa profil og vere førstevalet for slike som dei. Å skulle breie ut partiet, og bli meir like andre, har eg ikkje trua på i det heile teke.

GAMMAL FRANSKMANN: Grünerløkka er ein populær stad for sokalla hipsterar, og da dukkar det fort opp gamle, flotte syklar.

Korleis skal de klare å nå ut til desse folka som de ikkje klarer å nå ut til i dag, då?

Det handlar kanskje om å bli endå meir tydelege og kompromisslause på dei sakene vi allereie jobbar for. Venstre har jo meint mykje av det same som oss i bypolitikken til dømes, men ikkje fått like stort gjennomslag. Vi må prioritere grøn politikk framfor alt og syne at vi faktisk gjer det og får gjennomslag for det, seier Ismail.

Det nasjonale gjennombrotet

Tida vil vise om MDG klarer å kare seg over sperregrensa for første gong, men det meste tyder uansett på at veljarane på Grünerløkka nok ein gong kjem til å flokke til partiet.

Kanskje er det ikkje så enkelt at partiet kan bli større ved å berre prate om sykkelvegar og grøne lunger også på den nasjonale arenaen, men røynslene frå Oslo har i alle fall synt at det ikkje er umogleg for å partiet å nå breitt ut med eit spissa fokus. Så er det store spørsmålet om folk på Grünerløkka og i Oslo var ganske mottakelege for MDG sin politikk, eller om det er handlekraft i bystyret som har gjort dei store.

På heimebane
SERIE

På heimebane

I Klassekampens politiske sommarserie møter me dei politiske partia i den valkrinsen kor dei gjorde det best i førre val.

Git: master, Build env: production, running in production mode, Sanity: production