Espen Ytrebergs bok om vidunderbarnet Halfdan Egedius forblir et for svakt begrunnet og vagt prosjekt.
Kåre Bulie
MYSTISK: Maleriet «Spill og dans» fra 1896. FOTO: WIKIMEDIA COMMONS
Espen Ytreberg
Ut av denne verden! Halfdan Egedius og øyeblikket
Forlaget Press 2026, 257 sider
Ni år etter at Halfdan Egedius døde, i en alder av 21, mintes hans kollega Gerhard Munthe det malende fenomenet slik: «For oss alle er han nå som en stjerne med klar og stille glans – og vil alltid bli stående slik i norsk kunst.»
Som postmannsdatter har jeg et kjært minne av når Postens fagblad «Posthornet» dumpa ned i den rustrøde postkassa vår. Da var det stor ståhei hjemme hos oss! Det er det eldste fagbladet i Norge og kommer fortsatt ut annenhver måned på trykk. Bladet er et «organ for det norske postmannslag», som undertittelen anno 1931 fastslo. Formålet er å sette arbeidstakernes saker på dagsordenen gjennom reportasjer og nyheter. Mine foreldre møttes i skranken på Rodeløkka postkontor, og min mor har nå jobba i Posten i 47 år. I sitt siste år før pensjonisttilværelsen må hun trene opp KI-modeller med erfaringen sin fra et langt yrkesliv – for å «effektivisere» postgangen.
Kajsa Bøyums debut er ein finstemd roman om orgel og sakn.
Ayne Kifle Assefa Aalen
Lys i mørket: Kjærleiken sigrar trass alt i Kajsa Bøyums debut. Foto: Christian Olstad
Kajsa Bøyum
Orgelskogen
Kolon forlag, 156 sider
Orgelbyggjaren Svein køyrer frå Bergen til ei lita svensk bygd, han er på veg til eit hus han ikkje har vore i på 20 år. Huset han skal til, var dei nyleg avdøde besteforeldra sitt og i praksis barndomsheimen hans. Då Svein var barn, drap faren mora hans og måtte sone fleire år i fengsel. No må huset kome i orden for sal, og gravferda til besteforeldra skal han vere med på. Samstundes som førebuingane og ryddinga er i gang, rullar barndomen utan foreldra i det svenske huset seg ut framfor han i meir eller mindre klare tilbakeblikk, dei kjem i korte passasjer som held drivet i romanen oppe. Svein hugsar til dømes at han den første sommaren fekk ansvar for å passe hagen medan farfaren styra med det juridiske etter drapet. Han gløymde å vatne gladiolane ein dag, blomane døde, og farfaren klikka. Elles kjem tilbakeblikk om puslespel og stille, i tillegg til at Svein aldri kunne snakke om det. Faren til Svein er i romanens notid snart ferdig med å sone, og den fåmælte orgelbyggjaren sit åleine i huset etter gravferda i fleire veker og ryddar like mykje som han ventar på noko.
